Column: Meer vapes dan cliënten? Tijd voor een eerlijk gesprek
Een column van Sophie Koek, directeur bedrijfsvoering van Brijder en Triora, over de groeiende uitdagingen rondom vapen binnen de zorg en het streven naar een rook- en vapevrije organisatie.
In onze klinieken zien we een duidelijke verschuiving: we bannen tabak uit, maar halen daarmee juist méér vapes binnen. Soms zeg ik gekscherend dat we inmiddels meer vapes dan cliënten in huis hebben. Maar achter die grap schuilt een serieus probleem. Want hoe we het ook verpakken; rookvrij betekent voor ons: geen sigaretten én geen vapes.
We zien risico’s die verder gaan dan gezondheid alleen. Cliënten bewaren hun vapes stiekem, wat de behandelrelatie onder druk zet. Ook gaat het brandalarm vaker af, doordat de damp van de vapes in de melder blijft hangen. Omdat we niet direct de oorzaak kunnen achterhalen, worden panden soms ontruimd. Dit zorgt voor een onveilige en onrustige dynamiek.
Cliënten houden hun dealers aan voor de toelevering van discutabele vapes, soms waar je ook nog op kunt gamen en bellen na wat extra gebruik. Ook trekt dit in de omgeving nieuwe dealers aan, vaak met meer dan alleen vapes in hun tas. En steeds vaker duiken vapes op met extra toegevoegde stoffen waar we herkomst en de risico’s niet van kennen.
De actualiteit laat zien hoe zorgelijk deze trend is, dat horen we ook terug van onze preventiedeskundigen. Onder jongeren worden illegale THC‑vapes gesignaleerd, vaak gevuld met synthetische stoffen zoals spice, die kunnen leiden tot angst, hartkloppingen en psychoses. Scholen melden zelfs flauwvallen en ziekenhuisopnames. Onze collega’s van Brijder Preventie richten hun interventie hier nadrukkelijk op en spreken met jongeren, ouders en scholen.
Dit thema houdt ons scherp. Het vraagt van ons dat we vindingrijk zijn, blijven onderzoeken en samen met cliënten, collega’s en partners open in gesprek blijven en daardoor tot een route komen die werkt. Een nicotineverslaving, in welke vorm dan ook, verdient aandacht. Samen met de cliëntenraad van Brijder en Triora denken we na over ons antwoord op dit verschijnsel.
We weten nog niet precies hoe dat eruitziet, maar we zijn vastberaden om dit vraagstuk met nieuwsgierigheid én creativiteit tegemoet te treden.
Voor nu zetten we in op openheid: bespreekbaar maken in leefstijlgroepen, psycho-educatie en transparantie in het behandelcontact. Onze preventieafdeling werkt ondertussen samen met scholen en ouders om signalen snel op te pakken. Ook hopen we dat onze collega’s in opleiding de brug willen zijn tussen de actualiteit en de literatuur.
Wij gaan samen voor een écht rook- en vapevrije zorgomgeving.
Sophie Koek, directeur bedrijfsvoering